the resource center for camera collectors

VOORWOORD

De eerste editie van de "Price Guide to Antique & Classic Still Cameras" werd gepubliceerd in 1974. Vanaf die tijd is deze gids het meest accurate en volledigste naslagwerk dat er te koop is. Bevatte de eerste uitgave 1000 camera's, deze elfde editie omvat méér dan 25 x dat aantal. Hij behandelt niet alleen meer camera's, maar ook de informatie per camera is uitgebreid en waar mogelijk zijn historische gegevens toegevoegd.De laatste editie bevatte 3500 afbeeldingen.In deze elfde editie hebben we de meeste foto's vervangen door een belangrijk betere kwaliteit en het aantal uitgebreid naar 6000. Met iedere nieuwe editie hebben we belangrijke verbeteringen aangebracht. In aanvulling op de beschrijving van de camera's, die gemeengoed zijn geworden voor handelaren, trachten we juist nog die exemplaren op te sporen die in geen enkel standaardwerk te vinden zijn. In deze nieuwe editie treft U vele camera's aan die nergens anders beschreven zijn. Wij hopen dat U er veel plezier van zult hebben.

HOE ZULLEN DE PRIJZEN ZICH ONTWIKKELEN?
De laatste jaren van de vorige eeuw zagen we een neergang van de economie in Japan en andere landen in het verre Oosten.De prijzen voor vele camera's zakten in ten gevolge van een ander aankoop beleid van de verzamelaars.Nu de economische situatie zich lijkt te herstellen in de Oriënt komen de betere camera's weer op hun oude niveau maar de midden sector heeft zich nog niet hersteld. In de 2001-2002 editie zijn sommige prijzen lager dan in eerdere edities. Er is enige tijd voor nodig om vast te stellen hoe het herstel zich ontwikkeld. Nu zien we dat zich een sterke concurrentiestrijd ontwikkelt tussen belangrijke verzamelaars in Tokyo, Europa, Hong Kong, de Verenigde Staten,het Midden Oosten en elders. De Leica's zijn zeer prijshoudend, vooral in Japan wordt dat bevestigd. Nikon meetzoeker camera's staan nog steeds op een hoog prijsniveau. Vroege Nikon F camera's zijn in populariteit mee omhoog gezogen. Alpa is wat terug gezakt maar is nog steeds een sterk merk. Leica kopieën, eens een goedkoop alternatief voor de gewone man, zijn in menig geval duurder geworden dan het nagemaakte origineel.

De belangrijkste trend in de verzamelwereld ontwikkeld zich naar de camera's van hoge kwaliteit, zoals die in de naoorlogse periode tussen 1945 en 1980 zijn gebouwd. Gedurende deze periode veroverde Japan een dominerende rol in de camera productie. Geheel buiten deze stroming van "chroom en techniek" apparaten, vindt men nog de enkeling, en ook groepjes, die stug doorgaan met het zoeken naar de schoonheid van hout, messing en leder van de antieke en klassieke camera's. De waarde van deze oude camera's is relatief stabiel. Bovendien is het aanbod van deze antiquiteiten te gering om een nieuwe generatie van "weekend dealers" te laten ontstaan, Men mag zelfs stellen dat verzamelaars van vroege camera's een affiniteit hebben met hun verzameling, die in de laatste plaats op winst is gebaseerd. Vroege, zeldzame, historisch belangrijke apparatuur is steeds moeilijker te vinden, dat zelfde geldt voor de collectioneurs en handelaren, die er zich mee bezig houden.Er zijn aanwijzingen dat dit segment van het verzamelen een groei vertoond.

Zeldzaam vroege camera's hebben nieuwe recordprijzen opgebracht op veilingen in achterliggende jaren, maar die markt is erg klein. Lage inzetprijzen leidden tot een cumulatieve competitie en er werden hoge prijzen gerealiseerd. Aan de andere kant hadden hoge inzetprijzen het tegengestelde effect, waardoor verwachte kopers afhaakten bij enkele zeer belangrijke stukken.

Verzamelaars leggen zich meer en meer toe op kwaliteit. Een camera in slechte conditie wordt moeilijk verkoopbaar. Een enkele camera ontsnapt aan deze ontwikkeling vanwege zijn zeldzaamheid maar het gewone "spul" moet er perfect uitzien en bij voorkeur nog goed werken ook.

Bepaalde typen camera's hebben zich in recente jaren gunstig ontwikkeld. Europese platen camera's met bruine leer en dito balg stijgen sneller in prijs dan de gewone zwarte. Trouwens, iedere gekleurde camera is aanzienlijk duurder dan een zwarte. Boxcamera's (uitgezonderd de gewone zwarte) zitten behoorlijk in de lift waarbij zeldzame boxen nu hoge prijzen laten zien. Gekleurde Boxcamera's, diegene met een Art-Deco patroon, de bakelieten en plastic boxen met een aparte vorm, krijgen de laatste tijd een behoorlijke aandacht. Op dit gebied loopt Europa nog steeds voor op de Verenigde Staten. Een andere ontwikkeling is dat sommige Art-Deco camera's op gespecialiseerde kunstveilingen een veelvoud opbrachten van de gangbare prijs in de camera verzamelwereld.De plastic Kodak "Star" serie , eens veroordeeld tot het krat onder de tafel brengen nu een leuke prijs op wanneer zij in de originele doos zitten, vooral in Australië.

CAMERA'S UIT DE VOORMALIGE SOVJET UNIE
Vele jaren waren camera's uit de U.S.S.R. vrij ongewoon in Europa en zelfs zeldzaam in de Verenigde Staten. In deze exponent van de "Koude Oorlog" is plotseling verandering gekomen. De muren van de Oostbloklanden zijn geslecht en de Sovjet Unie heeft haar ijzeren gordijn opengeschoven. Vele Sovjet camera's die eens als zeldzaam te boek stonden, duiken in grote hoeveelheden op bij veilingen en beurzen, alsmede in camerawinkels in Europa en de U.S. Tegelijkertijd zijn de prijzen drastisch gedaald.Vraag en aanbod hebben de prijzen echter in evenwicht gebracht de afgelopen jaren. Sommige Russische camera's zullen zeldzaam zijn maar niet noodzakelijkerwijs dezelfde als voorheen.

De markt voor Russische camera's zal verder in diskrediet raken door de grote hoeveelheid vervalsingen. Bijna iedere camera met een speciale bekleding, gouden metaal delen of speciale graveringen, moet op zijn minst met argwaan worden bekeken. Er is een georganiseerde groep van Russische en Poolse handelaren die een voortdurende stroom van 'zeldzame' camera's produceert. Tijdens dit proces hebben zij menigmaal camera's met een historische waarde omgevormd tot 'Goldplated'. Of camera's voorzien van een speciale gravering. Deze praktijken zullen aanhouden zolang verzamelaars en handelaren dit aanmoedigen door te blijven kopen. Bewijs van echtheid zal van vitaal belang worden, aangezien 'interessante verhalen' gratis bij iedere camera kunnen worden geleverd.

Sommige vervalsingen wekken de lachlust op zoals de Leica 'Luxus' aangeboden met een 4-cijferig nummer en militaire merktekens uit de Tweede Wereld oorlog. Niet alle vervalsingen zijn zo doorzichtig. (4-cijfer registraties op een Leica dateren van lang voor Hitler's tijd, militaire camera's waren nimmer in een 'Luxus' uitvoering, enz, enz.) Er duiken vele 'gouden', van oorsprong FED, camera's op, op de verschillende fotografica beurzen. En of er nu "Leica" of "Bildberichter" , "Luftwaffe" of "Lufthansa" op staat, al dan niet voorzien van een Hakenkruis, Adelaar of andere symbolen, het blijft onveranderlijk rommel die voor niet zo snuggere verzamelaars gemaakt is.Zonder enige waarschuwing over de originaliteit en soms ook met valse beschrijving ,zien we ze ook verkocht worden op Internet.

WAT "IN" EN "UIT" ZAL ZIJN IN HET NIEUWE MILENNIUM.
Sinds midden jaren 90, heeft de speculatieve markt zich voornamelijk op Nikon geworpen, gevoed door een klein maar invloedrijk groepje verzamelaars en handelaren.De basis heeft zich verbreed en de prijzen zijn gestabiliseerd op een hoger niveau.Nikon staat nu samen met Leica aan de top van deze piramide.

Alpa camera's maakten een explosieve ontwikkeling door, deels door een gespecialiseerde club in Japan.Hoewel de prijzen wat ingezakt zijn hebben ze zich wel gestabiliseerd. Door het geringe aanbod blijft de Alpa gewild.

Miniatuur camera's komen steeds meer in de belangstelling. De inmiddels befaamde "miniaturen" veiling van Christie's in december 1991 is oorzaak van nieuwe record prijzen. Het schokeffect van deze veiling is nog steeds merkbaar, Miniatuurcamera's hebben in het algemeen hun prijs behouden.

EEN ADVIES AAN NIEUWE VERZAMELAARS
Ons advies aan beginnende verzamelaars is afhankelijk van de motieven om te gaan verzamelen. Als U gaat verzamelen uit het oogpunt van belegging, dient U zich te concentreren op zeldzame en ongewone modellen, wat echter meer geld en expertise eist. Gaat het U echter voornamelijk om het plezier van het verzamelen, dan volgt U gewoon Uw gevoel en portemonnee. De vele beschikbare goedkope camera's stellen U in staat een betaalbare hobby te hebben en voor velen is dit een goed begin gebleken. Afhankelijk van het land waar U woont, kunt U eenvoudig, goedkoop en met veel plezier een collectie starten van Kodak, Ensign, Agfa of uitsluitend Nederlandse camera's De meeste verzamelaars zijn in de breedte begonnen, terwijl ze zich pas later zijn gaan specialiseren. Indien U geld probeert te verdienen met de handel in camera's dan dient U op de hoogte te blijven van wat op dat moment gewild is. Ontwikkel Uw eigen interesse en blijf binnen dat gebied waarin U een specialisatie heeft opgebouwd. Door de ontwikkelingen goed te volgen, is het mogelijk om winst te maken op het mechanisme van vraag en aanbod in samenhang met de interesse van Uw klanten.

Alle prijzen in deze editie zijn herzien. Ze zijn zo actueel mogelijk en de omschrijvingen zijn bijgewerkt volgens de laatste gegevens. Wij hebben echter, om prijs opdrijving te voorkomen, een algeheel gemiddelde van geregistreerde prijzen van een object genomen over de afgelopen 10 jaar. Wij kijken liever naar de lange termijn voor het vaststellen van onze prijzen dan ons te laten leiden door wilde uitschieters.

De gegevens in deze uitgave zijn gebaseerd op vele honderdduizenden prijzen, afkomstig van veilingen, beurzen en onderlinge verkopen. Het is een naslagwerk, een rapportage. De genoemde prijzen geven niet weer wat ik denk dat de waarde is, maar wat de waarde was op het moment dat een nieuwe eigenaar even met de billen bloot moest. En hiermee komen wij aan de essentie van "de Wet van McKeown" die luidt: "De prijs van een verzamelcamera wordt uitsluitend bepaald door de stemming van de koper en verkoper op het moment van de transactie".

Op deze filosofie zijn nog een aantal aanvullingen mogelijk:
1. "Als U de kans voorbij laat gaan de camera te kopen, die U al heel lang zocht, zult U deze kans nooit meer krijgen."
2. "Indien U een camera koopt, die U al heel lang zocht, zult U binnen een week een tweede vinden die er veel beter uitziet en slechts de helft kost."
3. "De gevoelswaarde van een antieke of klassieke camera is evenredig aan de overtuiging van de eigenaar, dat iemand anders hem wil hebben."

Met deze beschouwingen dient U altijd rekening te houden als de Wet van McKeown wordt toegepast.

GEBRUIKSSAANWIJZING VOOR DEZE GIDS
Alle camera's zijn alfabetisch gerangschikt op naam van de maker. Enkele camera's zijn op naam van het model geplaatst omdat we de naam van de maker niet konden achterhalen. Over het algemeen zijn de typen camera's van een maker of fabriek ook weer op alfabetische volgorde gezet, maar in enkele gevallen hebben we type, formaat, jaartal of andere overeenkomsten bij elkaar gezet.

De foto's zijn meestal direct boven de vetgedrukte kop van de camera-aanduiding geplaatst. Om opmaaktechnische redenen is dit echter niet altijd mogelijk. Soms, wanneer de tekst doorloopt in een volgende kolom, staat de foto in het midden van de beschrijving. Indien de foto niet bij de tekst hoort is het onderschrift cursief gedrukt en geeft een voetnoot aan waar de foto staat. Indien een foto tussen twee beschrijvingen in is geplaatst hebben we geprobeerd dit met een dikke lijn onder de foto aan te geven. Op deze manier kan de vetgedrukte camera-aankondiging tevens als fotobijschrift dienen, hetgeen een hoop ruimte scheelt. Wij besparen 75 pagina's door niet alle 6500 foto's van een apart onderschrift te voorzien.

We hebben verschillende lettertypen gebruikt om deze gids duidelijker te maken. De methode is als volgt :

CONDITIE WAARIN DE CAMERA ZICH BEVINDT
Een camera die er perfect uitziet, maar niet werkt, kan volledig geaccepteerd worden door een verzamelaar die hem alleen maar in de vitrine zet. Evenzo kan iemand zich niet druk maken om het uiterlijk, zolang de camera maar goed functioneert. Daarom zijn wij sterk voorstander van een tweevoudige beoordeling van camera's betreffende uiterlijk en werking. Dit zou een wereldstandaard moeten zijn voor prijsgidsen, veilingen, publicaties van verzamelaars verenigingen en verkooplijsten van handelaren.

INTERNATIONALE STANDAARD VOOR CONDITIE BEPALING.
In een poging een dergelijke wereldstandaard op te zetten stellen we de volgende referentieschaal voor. Met opzet hebben we gekozen voor een cijfer en een letter om te voorkomen dat er een misverstand ontstaat met reeds bestaande systemen. De conditie van een camera zou door een cijfer weergegeven moeten worden, gevolgd door een letter. Het cijfer is een waarde oordeel voor de uiterlijke staat en de letter zegt iets over hoe de camera functioneert. Dit waarderingsysteem is in gebruik bij de Britse Fotografica vereniging als ook bij Christie's.

WAARDERINGSCHAAL-HET UITERLIJK
0 - Nieuw, nooit gebruikt. In originele verpakking met garantie en gebruiksaanwijzing.
1 - Als nieuw. Nooit gebruikt. Zelfde als hierboven, maar zonder garantie. Origineel verpakt.
2 - Geen gebruikssporen. Als er een doos omheen zat was het niet van nieuw te onderscheiden.
3 - Zeer minimale gebruikssporen.
4 - Lichte gebruikssporen, geen beschadigingen.
5 - Compleet, maar met sporen van normaal gebruik of ouderdom.
6 - Compleet, maar met duidelijke sporen van gebruik. Intensief mee gewerkt.
7 - Te restaureren. Mogelijk wat bijverven. Minder belangrijke (onder)delen kunnen ontbreken of kapot zijn.
8 - Te restaureren. Moet opgeknapt worden. Sommige (onder)delen ontbreken of zijn kapot.
9 - Uitsluitend nog geschikt voor het slopen van onderdelen, tenzij de camera zeer zeldzaam is.

WAARDERINGSCHAAL-DE WERKING
A - Nieuw. Alles uitstekend werkend. Met fabrieksgarantie.
B - Nieuw. Als boven, echter zonder fabrieksgarantie. Verkoper geeft garantie.
C - Werkt uitstekend. Professionele servicebeurt gehad en gegarandeerd door de verkoper.
D - Goed werkend. Professioneel nagekeken, maar niet langer onder garantie.
E - Goed werkend. De belangrijkste functies zijn recentelijk nagezien.
F - Goed werkend, maar niet onderhouden. Werking van de sluiter en/of meter niet gegarandeerd.
G - Werkend, maar sluitersnelheden en/of meter wijken vermoedelijk af. Moet bijgesteld worden.
H - Bruikbaar, sluiter hangt en meter hapert.
J - Onbruikbaar, maar kan gerepareerd worden. Sluiter, meter, filmtransport geblokkeerd of kapot.
K - Waarschijnlijk niet te repareren.

In dit systeem komt de beschrijving van de gemiddelde camera uit op 5F. Een camera met waardering 3C heeft lichte gebruikssporen, maar meter of sluiter kunnen afwijken. Zo kan een accurate en beknopte beschrijving worden gegeven en worden problemen, ontstaan door het gebruik van cijfers en letters zonder onderscheid tussen uiterlijk en werking, vermeden. Als gebruikers het uiterlijk van een camera nog nauwkeuriger willen omschrijven kan zelfs een tweede cijfer toegepast worden. Een camera met beoordeling 56B zou dan aangeven dat de uiterlijke toestand tussen de 5 en 6 ligt, terwijl de B aanduidt dat de camera goed werkt.

Sinds we dit systeem hebben voorgesteld is een aantal tijdschriften en handelaren een dergelijk systeem gaan gebruiken, echter met het cijfer 10 ais topwaarde en dus in omgekeerde volgorde. Zorg er dus voor dat u weet welk systeem gebruikt wordt als u een camera koopt.

EEN VERGELIJKING MET ANDERE WAARDERINGSYSTEMEN:
Het volgende staatje vergelijkt het gedeelte betreffende het uiterlijk in het internationale standaard waarderingsysteem zoals dat elders in gebruik is, met letter - en cijferaanduidingen. Deze vergelijkingen zijn gemiddelden en worden alleen gegeven om het gebruikers gemakkelijk te maken op het nieuwe systeem over te gaan. De laatste kolom in de tabel toont in algemene zin hoe de conditie de prijs kan beïnvloeden. Deze mogen echter alleen als gemiddelden worden gebruikt. De conditie beïnvloedt de prijsverschillen bij de diverse typen en jaartallen van camera's. De voorgestelde marges zijn percentages van prijzen in de gids. Wij hebben geen enkele vergelijking gemaakt met andere systemen, omdat er teveel in omloop zijn. We hebben daadwerkelijk schalen gezien waarin 10 de top is en 8 de slechtste staat. In onze ogen zijn zulke omschrijvingen bewust misleidend.

*SA = amerikanse advertenties

McKeown/PCCGBChristie’s	*SA	Duitse auktion	% van de prijs
0	N	-	150%-250%
1	LN	-	130%-150%
2	M	A	120%-140%
3	M-	AB	115%-130%
4	E+	B	110%-120%
5	E	C	95%-115%
6	VG	CD	80%-110%
7	G	D	55%-85%
8	F	E	30%-60%
9	P	-	10%-30%

Alle losse of zoekgeraakte onderdelen dienen vermeld te worden. Het gebruik van (-) voor of na het waarderingscijfer of - letter betekent alleen dat het net niet de waardering aangeeft. Het omgekeerde geldt voor (+).

Als uw camera delen mist of delen kapot zijn, zal er een tweede camera nodig zijn om hem compleet te maken. Waarde oordeel: Camera 1 + camera 2 + arbeidsloon = waarde van de goede camera die ontstaan is.

Soms zijn verzamelaars wat "soepeler" in het hanteren van deze waarden bij oude en zeldzame camera's, terwijl ze bij algemene of gebruikscamera's wat accurater zijn in hun beschrijving. Indien men een camera beschrijft als "in zeer goede conditie gezien de ouderdom" dan voegt men er een persoonlijke omschrijving aan toe als zouden oude camera's een andere beschrijving behoeven. Zelfs het feit dat bijna iedere oude camera leeftijdsporen vertoont, houdt nog niet in dat de ouderdom de conditie ervan verbetert.

DE TOEPASSING VAN DE PRIJZEN
Alle prijzen zijn vermeld in Amerikaanse dollars. De prijzen zijn voor camera's in conditie 5 zoals hierboven beschreven. Dit is de meest voorkomende situatie en daarom ons standaard gemiddelde. Teneinde de waarde van een specifieke camera vast te stellen, dient de gebruiker van deze gids alle kleine variaties van deze beschrijvingen mee te laten tellen en zo de waarde aan te passen.

Tenzij "Body only" wordt vermeld is de genoemde prijs van toepassing op de camera inclusief de lens, achterwand en alle andere delen die er normaal bijhoren.

De laag geprijsde artikelen zijn altijd enigszins te hoog geprijsd vanwege het simpele feit dat overheadkosten bijna net zo hoog zijn ais op een camera die een paar honderd of duizend gulden waard is. De wat duurdere camera's zijn her nauwkeurigst geprijsd. Vanwege het grote aanbod blijven de prijzen hiervan stabiel. De prijzen van kostbare camera's zijn veel onzekerder, aangezien vraag en aanbod beperkt zijn.

VERWACHT NOOIT DE HOOGST VERMELDE PRIJS VAN EEN HANDELAAR TE KUNNEN KRIJGEN.
Als u één of twee camera's te koop heeft en verwacht een topprijs van een handelaar te krijgen, dient u de zaak even van zijn kant te bekijken. Teneinde de camera weer te kunnen verkopen moet hij hem opknappen en aan de nieuwe koper garanderen. Bovendien heeft hij een hoop kosten als tafelhuur, verzekering en reiskosten e.d. Bovendien heeft hij vaak te maken met een koper die naar de laagste prijs in de gids wijst. Als een camera een paar maanden onverkocht blijft daalt de waarde ervan, omdat iedereen er met zijn handen aanzit op beurzen en dergelijke. Uiteindelijk ruilt hij hem misschien in voor de helft van de prijs bij een transactie met een andere handelaar. Zo kan de camera wel op 4 of 5 verschillende tafels komen, voordat er een "goede" prijs voor betaald wordt. Dit voorbeeld gaat vooral op bij algemene camera's. Voor zeldzame camera's geldt natuurlijk een ander verhaal. De kopers zullen er om vechten en elkaar beconcurreren.

CAMERAPRIJZEN IN EUROPA EN JAPAN
In sommige gevallen moeten we een onderscheid maken tussen prijzen voor een bepaalde camera in Amerika, Europa en Japan. Ook per land in Europa bestaan er verschillen. Dit onderscheid is echter niet altijd gemaakt. Het moet duidelijk zijn dat onze basisprijs geldt voor de prijs van het land van herkomst. Aangezien de meeste camera's ook naar de Verenigde Staten werden geëxporteerd, zal de prijs over het algemeen hetzelfde zijn als in de rest van de wereld.

Het prijsverschil van goedkope camera's in verschillende landen is over het algemeen te verwaarlozen en is dan ook niet vermeld in deze gids, behalve voor specifieke modellen waarbij de prijs niet alleen hoger is tengevolge van verzendkosten. Vele Japanse kwaliteitscamera's zijn in Europa duurder dan in Amerika. Dit ten gevolge van het feit dat er destijds meer in Amerika werden geïmporteerd. Vanwege een geringer aanbod in Europa is de competitie in het verzamelcircuit groter.

HOE WORDEN ONZE PRIJZEN VASTGESTELD?
We verzamelen en analyseren de prijzen van vele bronnen uit de hele wereld, waaronder veilingen, Internetveilingen, beursprijzen, dealerlijsten en fotohandelaren. Ons elektronisch archief bevat honderdduizenden opbrengsten voor iedere nieuwe editie alsmede onze aangepaste oude gegevens. Enige uitleg is vereist bij het feit dat onze opgaven niet altijd overeen komen met Uw eigen waarneming. U leest bijvoorbeeld regelmatig dat camera X wordt aangeboden voor een prijs tussen de $ 275,- en $ 325,-. Dit zet zich vast in Uw herinnering. Dat doet onze computer ook. De kans bestaat dat DEZELFDE camera een aantal malen wordt aangeboden. Op die manier leest U een aantal malen een prijs die niet reëel is. In het geval van camera X begon de verkoper met een prijs van $ 450,- Na een jaar was de camera nog niet verkocht en kostte inmiddels $ 250,- op het moment dat onze gids gedrukt werd. In onze gegevens bleek dat camera X normaal op meerdere plaatsen in de wereld voor tussen de $ 125,- en $ 175,- verkoopt. Uiteindelijk kon de te duur geprijsde camera verkocht zijn aan iemand die zo gewend was geraakt aan het hoge bedrag dat hij uiteindelijk denkt dat $ 250,- een koopje is. Onze computer heeft echter een ver geheugen dat de uiteindelijke verkoopprijs registreert. Te hoge prijzen zijn alleen bruikbaar als prijsplafond.

Onze prijzen reflecteren het grootste gedeelte van de gerealiseerde prijzen, gebaseerd op feiten en geen natte vingerwerk. Wij zijn geen handelaren in camera's omdat we geen vermenging van zaken willen.

VALUTA'S
De prijzen in deze gids vertegenwoordigen een gemiddelde van de wereldmarkt prijzen.Er zijn variaties op deze prijzen in verschillende markten. Sommige camera's zijn in het ene land zeldzamer dan in het andere. De interesse van verzamelaars verschilt per land of werelddeel en "modeverschijnselen" en "grillen" beïnvloeden het beeld. Echter, geen van de verzamelgebieden is ongevoelig voor invloeden van buitenaf en de fluctuaties lijken wereldwijd minder heftig te worden. Hoge opbrengsten in een bepaald land brengen een stroom op gang totdat aan de vraag voldaan is waarna de opbrengst weer daalt. Alle waarden zijn in Amerikaanse dollars gegeven omdat we nu eenmaal van een basis moeten uitgaan. Zoals gebruikelijk hebben we weer een tabel opgenomen waarmee de verschillende valuta omgerekend kunnen worden naar waarden zoals die golden bij het ter perse gaan van deze uitgave , 5 -01 -2001.

	USD/Unuits	Units/USD
AUD	.5654	*1.768
ATS	.0690	*14.49
CAD	.6680	*1.497
CHF	.6227	*1.605
DEM	.4854	*2.06
ESP	.00364	*274.72
EUR	.9492	*1.05
FRF	.1447	*6.91
GPB	1.50	*.666
ITL	.000490	*2040.81
JPY	.008642	*115.71
NLG	.4308	*2.32
SEK	.1069	*9.35

VEILINGPRIJZEN:
Genoemde veilingprijzen zijn hamerprijzen tenzij anders vermeld, dus zonder opgeld en B.T.W. Aangezien de kosten van de koper en de verkoper nagenoeg gelijk zijn, vertegenwoordigt de hamerprijs een logisch evenwicht tussen de netto prijs van de verkoper en de brutoprijs van de koper.

VERKOOP VAN VERZAMELCAMERA'S
Of u nu een enkele camera of een grote verzameling wilt verkopen, als privé verzamelaar of als handelaar kunt u van diverse mogelijkheden gebruik maken. Allen hebben zowel voor- als nadelen. Die verschillen van camera tot camera.

VEILING
Voordelen - Uw ingebrachte artikelen worden vrijwel zeker verkocht. U krijgt uw geld. Zeer zeldzame stukken brengen niet zelden meer op dan verwacht. Een lage inzetprijs trekt meer kopers aan en levert vaak meer op.
Nadelen - Lange wachttijd, vaak enkele maanden in verband met catalogus en uitbetaling. u betaalt een commissie (meer naarmate de opbrengst hoger is). Een hoge inzetprijs ontmoedigt kopers. Dit feit wordt bij een volgende verkoop onthouden, waardoor er weer niet wordt geboden.
INTERNET VEILINGEN
Hier was 5 jaar geleden nog geen sprake van, maar maakt nu een zeer belangrijk deel uit van de handel. Voordelen - Snelheid.Het voorwerp wordt binnen een week verkocht en betaling is binnen redelijke termijn binnen.Lage commissie en een brede aandacht.Miljoenen volgen b.v. de eBay veilingen. Kopers zoeken naar speciale categorieën en de veiling koorts levert vaak grote verrassingen op net als bij reguliere veilingen.
De nadelen - Sommige bijzondere zaken krijgen niet voldoende aandacht van kenners en ons is nog geen geval bekend van wereld record opbrengsten.Het vraagt bijzonder veel tijd van de verkoper en met goedkope spullen is het vaak niet de moeite en de tijd waard.Een ander nadeel op Internet is is dat het erg veel tijd vergt om alle duizenden aanbiedingen op te zoeken. En eenmaal gevonden blijkt dat je niet de enige geïnteresseerde bent. De prijs gaat vaak in de laatste minuten fors omhoog en je verliest vaak in de laatste seconden door zogenaamde "sluipschutters" , zodat de als nog met lege handen staat.

VERKOOP AAN DE HANDEL
Voordelen - U hoeft niet lang op een koper te wachten en 'boter bij de vis. Handelaren betalen een goede prijs voor een goed stuk. Niet zelden betalen ze meer dan u op een andere manier zou krijgen, omdat zij hun afzetgebied goed kennen. (Vaak verkopen handelaren om die reden aan elkaar en maken beiden winst). U krijgt de volle prijs die u wilt en hoeft geen commissie af te dragen.
Nadelen - Handelaren kopen in tegen een lagere prijs dan de werkelijke verkoopwaarde. (Dit hoeft voor u geen echt nadeel te zijn aangezien u de top van de markt toch niet kunt bereiken). Menige handelaar biedt geen bedrag, ze willen graag horen wat u ervoor wilt hebben. Als u langs gaat bij verschillende handelaren om de hoogste prijs te horen, bent u feitelijk met een soort prive veiling bezig. Vele handelaren houden niet van deze methode, het kost u (en hen) veel tijd en het levert niet altijd meer op. Je bent vaak beter af het aan een handelaar te verkopen die u kent en vertrouwt.

BEURZEN EN VLOOIENMARKT
Voordelen - Geen tussenpersoon. De gehele opbrengst is voor u. (Vaak is dit voornamelijk een psychologisch effect. Wanneer je tijd en onkosten zoals autokosten, tafelhuur e.d. in aanmerking neemt). De mogelijkheid om andere verzamelaars te ontmoeten, te ruilen, je eigen verzameling op te waarderen enz.
Nadelen - Vele verborgen onkosten, vaak meer dan de veiling commissie of de lagere prijs van de handel. De tafelhuur is op de meeste beurzen zeer hoog. Vaak duurt het lang voordat je een stuk kunt verkopen (dit geldt tevens voor de handel). Door het vele vervoer gaat de camera er niet beter uitzien.

RONDSTUREN VAN VERKOOPLIJSTEN
Voordelen - U kunt zoveel mensen bereiken als u wilt, zonder kosten te hebben voor reizen en tafelhuur. U hoeft niet met de camera's te zeulen.
Nadelen - Potentiële kopers gelimiteerd door omvang adressenbestand. Kosten voor drukken en verzenden. De koper kan de camera niet bekijken dus moet u een terugkoop garantie geven, of een korting of extra portokosten.

ADVERTEREN
Voordelen - U kunt zeer gericht op uw doelgroep werken door in het juiste blad te adverteren. Dit kunnen clubbladen, fotografica- of fotobladen zijn. Zeer bruikbaar voor kleine aantallen tegen aantrekkelijke kosten.
Nadelen - Er zit vaak geruime tijd tussen aanbieden en verkopen. U bent niet zeker van verkoop, speciaal niet indien u een topprijs verlangt. Hoe redelijker de prijs des te groter is de kans op verkoop.

CAMERA REPRODUKTIES
Met het stijgen van de prijzen stijgt ook het aantal vervalsingen, reproducties en andere misleidingen. Al vele jaren zijn verzamelaars en handelaren hiervan op de hoogte. Maar in plaats van hieraan iets te doen, heeft men deze informatie voor zichzelf gehouden. Het is tijd om deze kennis publiek te maken om onze lezers en medeverzamelaars te beschermen. Reproducties van zeldzame camera's voor museale collecties en topverzamelingen zijn noodzakelijk. Wij accepteren echter niet dat deze ooit als origineel worden aangemerkt.

We hebben verschillende mogelijkheden. Als er ruimte is voor zowel de verzamelaars als de vervalsers, dan hebben deze geen probleem. Volgens ons moeten verzamelaars de criminelen van hun 'hobby' verdrijven en niet andersom. Wij zullen elkaar op de hoogte moeten houden van iedere misleiding.

Hier volgt een opsomming van restaurateurs, replicamakers en vervalsers:

Luc Bertrand - Belgie. Een kundig vakman die zowel restaureert als replica's maakt. Maakt zowel vroege metalen als houten replica's die moeilijk van echt te onderscheiden zijn. Maakt zeldzame camera's in een kleine oplage voor zowel zijn eigen verzameling als voor musea en privé verzamelaars. Hierbij moet worden opgemerkt dat Bertrand zijn reproducties voorziet van zijn initialen en datum. Ongelukkigerwijs zijn sommige in de handel gekomen als originelen. Alle replica's van voor 1989 zijn in kleine oplage gemaakt, meestal niet meer dan 4 stuks, waarvan er zich 1 bevindt in de collectie van de maker. De anderen hebben vaak een serienummer van 1 tot 4, volgend op de initialen 'LB' of 'BL' en een datumaanduiding. Na 1989 voorziet Luc Bertrand zijn replica's van een klein monogram 'LFB' in het hout of metaal gestanst. Na 1990 heeft Bertrand volgens zeggen slechts 6 camera's in serie gebouwd. 15 anderen zijn vanaf die datum voor zijn eigen collectie vervaardigd als unica's. Bertrand verklaarde vanaf midden 1990 zo'n 35 replica's te hebben gemaakt, waarvan de helft nog steeds in zijn bezit is. Ook gerestaureerde delen van zeldzame camera's voorziet hij van zijn monogram gevolgd door de datum.

Luc Bertrand is zo vriendelijk geweest ons een voorbeeld te sturen van zijn monogram zodat we dit publiek kunnen maken. Dit is een eerlijke poging om misverstanden te voorkomen.

Greenborough - We hebben de heer Greenborough nimmer ontmoet, noch gesproken. Onze informatie is louter gebaseerd op wat we van andere verzamelaars hebben gehoord. Volgens zeggen zijn Greenborough en zijn vrouw polen die in Duitsland wonen. Vermoedelijk maakt hij de camera's niet zelf, maar laat hij nieuwe ontwerpen die tot de verbeelding spreken. Volgens onze bronnen worden zijn camera's in zijn opdracht in Polen gemaakt. Wij hebben begrepen dat ze niet als replica herkenbaar zijn en veelal als origineel ter verkoop worden aangeboden, hetzij door onwetendheid of bewuste misleiding. Volgens een onzer bronnen zou hij nu gestopt zijn. Aan zijn praktijken toegeschreven camera's zijn onder meer: Leica 250, Minox Aansteker camera, Ticka Watch Camera (Duitse Versie), Leica Luxus, John Player Special (Sigaretten pak camera).

Rolf Oberlaender (overleden 1995) - Oberlaender heeft replica's gemaakt van meerdere zeldzame camera's, waaronder de 'DOPPEL SPORT' (de camera die aan de borst van een postduif werd bevestigd) en de 'Photo Carnet' versie van Krugener's Taschenbuch Kamera. Sommige van deze kopieen zijn nauwelijks van de originelen te onderscheiden. Voor zover we weten zijn er geen speciale kentekens in de Postduif Camera aangebracht en we weten van een aantal gevallen waarin ze voor echt verkocht zijn. Er is ons een geval bekend waarbij een Photo Carnet Camera was gemerkt met een R achter het serienummer op de rug van het boek. De camera werd opnieuw verkocht bij Christie's in Londen. Bij dezelfde veiling, in december 1991, werd een Doppel Sport replica geveild. Beide camera's werden door Christie's correct beschreven als replica's.

Zowel de Greenborough als Oberlaender produckten zijn direct of via-via verkocht aan enkele van de belangrijkste verzamelaars in de wereld. Deze en andere reproducties zijn opgenomen in belangrijke collecties zonder als zodanig te zijn gemerkt. Zij zijn opnieuw verhandeld als originelen, hetzij uit onwetendheid hetzij uit bewuste misleiding. Een aantal gerespecteerde handelaren heeft op deze wijze de vervalsers in de kaart gespeeld door hun vervalsingen als onderdeel van hun normale verkopen op te nemen, zonder zich bewust te zijn van de ware herkomst en vaak vergezeld van een aannemelijk verhaal over de herkomst.

Vervalsingen worden vaak bewust 'verouderd' om ze echt te laten lijken.

VAN DE VOLGENDE CAMERA'S IS BEKEND DAT ZE ZIJN VERVALST:
BEN AKIBA - Wandelstok camera, kopieën vervaardigd door Oberlaender.

BERTSCH - (klein model) Voor zover we weten is er geen kopie van het grote model in omloop. Bertrand heeft echter 4 kleine modellen gemaakt.

BRINS VERREKIJKER CAMERA - Tenminste 4 exemplaren zijn door Luc Bertrand gemaakt. Enkele zijn voorzien van zijn initialen + datum (bijv. 'BL 82'), maar niet ieder exemplaar is als zodanig kenbaar gemaakt bij doorverkoop. Er zijn meer replica's dan originelen in omloop.

BUTCHER'S ROYAL MAIL POSTAGE STAMP CAMERA. In het midden van de jaren tachtig werden reproducties in India gemaakt en aan de verzamelhandel te koop aangeboden. Er is een geval bekend van een fotografica dealer uit Londen die ze alleen wilde verkopen als ze ook als kopie werden kenbaar gemaakt. Dit werd door de maker geweigerd en zo verschenen er falsificaties op de markt.Deze missen vaak de leren draagriem. Het makers plaatje "W. Butcher&Sons" ontbreekt vaak of is van inferieure constructie.

CARL ZEISS JENA CONTAX- Er bestaan een aantal vervalsingen.In het begin van de negentiger jaren vielen deze door de mand door hun achter wanden die niet van messing waren gemaakt.Enkele jaren later werd het moeilijker. Contaxen zonder Jena kenmerk doken op met messing achterwand;Jena camera's met goedkoop uitgevoerde messing achterwanden maakten het nog moeilijker, waarbij soms ook nog omgebouwde Kiev's het nog gecompliceerder maakte.Het maakt toekomstige onderzoekers moeilijk om werkelijkheid van fictie te onderscheiden.

CONTAX "for China" is een voorbeeld waarvan bekend is dat ze uit vervalsers kringen komen.

CONTAX(Kriegsmarine)- Two exemplaren zijn midden '90 uit Moskou aangeboden. De echtheid is te betwijfelen.

CONTAX (zandkleurig) - Er bestaat een originele zandkleurige Contax, vaak de 'ROMMEL-CONTAX' genoemd naar de Duitse generaal van het Afrika Korps. Er zijn echter zeker 6 vervalsingen gemaakt door Greenborough. De zandkleur houdt echter niet echt goed op de chroom onderlaag.

NECK PHOTO CHAPEAU - Vier reproducties van de hand van Bertrand waarvan er twee verkocht zijn.

ENJALBERT PHOTO REVOLVER - Drie reproducties bekend van Bertrand.

ENJALBERT TOURISTE - Replica's bekend van de hand van Bertrand.

FED STEREO LENZEN - Er zijn Fed stereo lenzen (kopieën van de Leica Stemar) op de verzamelmarkt gekomen die, hoewel van goede kwaliteit, niet tot de originele Fed uitrusting behoren.

FOTAL - Enkele kopieën werden recentelijk aangeboden voor rond DM 2000,-. Maker niet achterhaald.

JOHN PLAYER SPECIAL - Volgens zeggen gemaakt in Warschau, Polen, door ene KAMINSKI. Hoewel vaak wordt gemeld dat deze zouden zijn gebruikt door de KGB is daar nimmer een bewijs voor geleverd. Het lijkt er meer op dat deze speciaal voor verzamelaars zijn gecreëerd.

KRUGER TASCHENBUCH (Photo - Livre Machenstein) - Enkele slecht gemaakte replica's zijn de laatste tijd verkocht. Wanneer de koper het origineel niet kent, is hij snel misleid door een onscrupuleuze verkoper. Er zijn echter ook zeer kundig vervalste exemplaren in omloop. Een kopie, vervaardigd door Oberlaender, is gemerkt met de letter 'R' (voor replica) achter het serienummer op de rug van het boek.

LANCASTER WATCH CAMERA - maker onbekend.

LEICA CAMERA'S.- De kreet "koper let op uw zaak" geldt voor alle Leica modellen.Veel goede modellen worden gemoffeld om meer op te brengen en soms worden van chrome modellen , zwarte gemaakt om de waarde te verhogen.Zwarte IIIg modellen zijn vervalst met soms de Zweedse drie kroontjes.

LEICA (Anastigmat) - De Leica A Anastigmat is een van de zeldzaamste Leica's. Er zijn falsificaties in omloop en zelfs de lens is apart vervalst. Nadat een Amerikaanse dealer een echte in zijn lijst te koop aanbood met vermelding van het serienummer, verschenen er kort daarop kopieën op de markt met allen hetzelfde registratienummer.

LEICA I ELMAX - Negen van de tien zijn vervalsingen. De lens is waarschijnlijk een vermomde Elmar die opnieuw gegraveerd is. Om achter de ware toedracht te komen zou men de lens moeten demonteren teneinde vast te stellen of er 4 (Elmar) of 5 (Elmax) lens elementen zijn. De body's zijn meestal wel echt.

LEICA "Luxus" (Gouden uitvoering) - Meerdere vervalsingen gemaakt door Greenborough, waarbij er 'correcte' serienummers zijn aangebracht. Verschillende verzamelaars hebben een camera met hetzelfde serienummer. Een exemplaar werd in Brussel aangeboden door een bekende dealer. Toen de koper het registratienummer liet controleren door Leitz in Wetzlar werd het nummer correct bevonden. Kort daarop kreeg Leitz eenzelfde nummer ter verificatie aangeboden vanuit andere landen, zodat werd vastgesteld dat meerdere kopieën met hetzelfde nummer in omloop waren. Vele verzamelaars zijn inmiddels op de hoogte van de vele gouden Leica's die plotseling uit Polen komen via Oost-Berlijn.

Enkele jaren geleden werd een echte LUXUS geveild bij Cornwall in Keulen. Een half jaar later verscheen er een falsificatie met hetzelfde serienummer op de markt. Er zijn zelfs Russische FED camera's van Leica tekens voorzien en met een goud coating op de markt gebracht. Het is droevig vast te stellen dat de meeste 'LUXUS' Leica's die nu te koop zijn, vals zijn.

"ADENAUER LEICA" - er zijn minstens 3 vervalsingen in omloop, de echte bevindt zich overigens in het Adenauer Museum.

LEICA 250 REPORTER - Eens beschouwd als een veilige investering in verband met de gecompliceerde techniek. Nu echter helpen ze de Poolse economie te steunen.

Leitz "starre" Summicron - één handelaar in Leica schijnt er meer gemaakt te hebben E. Leitz.

MARION METAL MINIATUUR - maker onbekend.

MINOX A LUXUS - Echte exemplaren zijn voorzien van een patroon in het metaal. Sommige kopieën zijn alleen gematteerd en vallen snel door de mand, er zijn echter ook normale Minox camera's valselijk voorzien van een patroon.

MINOX IN SIGARETTEN AANSTEKER - Dook in 1990 op. Het betreft een normale MINOX in een nogal ruwe goudkleurige behuizing die tevens een gasaansteker bevat. Hij wordt gepresenteerd als zijnde een KGB camera, maar is gewoon een modern fantasie ding en als zodanig zonder waarde.

NEUBRONNER POSTDUIF CAMERA - Enkele exemplaren verschenen in 1989 op de markt. Maker onbekend.

RING CAMERA'S - Een aantal camera's vermomd als vingerring zijn in de midden jaren '80 op de markt verschenen, soms aangeduid als KGB camera's. De bron is waarschijnlijk in Polen te vinden.Een nieuwe serie verscheen 10 jaar later , in brons uitgevoerd en van slechte makelij.Volgens bronnen zouden deze uit St. Petersburg komen en lijken slechte kopieën van de Poolse falsificaties.Meer recent zijn er opgedoken met een scharnierende vossen kop Ook dit zijn geen echte spionage camera's. In deze elfde editie hebben we enkele foto's met beschrijving opgenomen.

SCENOGRAPHE - Er zijn reproducties in omloop compleet voorzien van de naam op de balg. Bertrand heeft er een voor eigen collectie gemaakt. Wij hebben gehoord van het bestaan van andere reproducties, maar weten geen bijzonderheden.

SLIDING-BOX WET-PLATE CAMERA'S - In het begin van de jaren 80 doken er valse of replica sliding box camera's op. Meestal in 4x5 inch of 9x12 cm.Hoewel de lenzen meestal vroeg en echt waren ,waren de body's recent gemaakt.Meestal ontbraken de plaathouders.Kennis en ervaring is het enige wapen hier tegen.

SPORT (CNOPM) camera's in een groene uitvoering zijn speciaal voor de verzamelaars markt gemaakt.

SUTTON PANORAMA CAMERA - Bertrand heeft er een gemaakt en verkocht als replica. Na een aantal malen in andere handen te zijn overgegaan is de camera in een belangrijke collectie opgenomen als zijnde een origineel.

TICKA WATCH CAMERA - Er zijn Ticka watchcamera reproducties bekend in goud, zilver en chroom. Van de laatste is een vervalsing vorig jaar op een Christie's veiling teruggetrokken na ontmaskerd te zijn. Zonder twijfel zal dit exemplaar wel weer een keer als echt opduiken.

VOIGTLÄNDER DAGUERREOTYPIE CAMERA - Minstens een kopie bevindt zich in een belangrijke privé-collectie. Buiten het feit dat het formaat niet klopt, is ook de naam Voigtländer verkeerd gespeld. Het is mogelijk dat er meerdere vervalsingen in omloop zijn.

VOOMP - Ook hiervan vervalsingen.

De lezers worden opgeroepen om verdere informatie te geven over genoemde en of andere falsificaties of replica's. Met groot genoegen zullen we publiceren over camera's of verkopers die de opzet hebben verzamelaars te bedonderen.

VERDERE INFORMATIE
Wij ontvangen vele verzoeken om aanvullende informatie, meer dan we ooit kunnen beantwoorden. Wij geven geen opinie of taxatie over zaken die niet in dit boek staan. Wij zijn ons er van bewust dat er nog vele camera's in dit boek ontbreken. Wij waarschuwen er echter voor dat dit niet betekent dat ze ook zeldzaam zijn. Wij hebben minstens 30.000 camera's uitgesloten teneinde dit boek hanteerbaar en betaalbaar te houden. Onder die uitgesloten camera's zijn ondermeer camera's uit de jaren '70, als ze meer gebruikscamera's dan verzamelcamera's zijn, de meeste 126 en 110 formaat camera's die in gigantische hoeveelheden zijn gemaakt en daardoor zonder waarde en vele vroege camera's die zelden aangeboden worden. Wij hebben ruim 25.000 camera's geselecteerd die wij representatief achten voor de verzamelwereld waarvoor we specifieke verkoopprijzen kunnen vaststellen.

Tot onze spijt kunnen we geen individuele vragen behandelen, niet per brief, telefoon noch per Email. Onze suggestie is u aan om lid te worden van een vereniging van verzamelaars die uw vragen kan beantwoorden. U kunt zich ook wenden tot een van de commerciële bladen.Verder is het aan te raden wat op Internet te surfen waar veel informatie te vinden is, onder meer bij fabrikanten, verzamel verenigingen en de snel groeiende E'groups.

Ruud C. Hoff, Amsterdam

Contact Us       Policies

Last Modified 10/15/99
Please refer questions or comments to mckeown@camera-net.com